28 October 2014

รายงานผลการดำเนินการจัดสัมมนา “เจาะลึกตลาดญี่ปุ่น : ตลาดศักยภาพตลาดสินค้าผู้สูงอายุ”


ในวันอังคารที่ 28 ตุลาคม 2557 

เวลา 08.30 น. – 17.00 น. 

ณ ห้องประชุม1 ชั้น 1 

กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ถ.รัชดาภิเษก  

------------------------------------------

1.  ความเป็นมา

ประเทศญี่ปุ่นเป็นตลาดขนาดใหญ่ จำนวนประชากรประมาณ 127 ล้านคน มากเป็นอันดับ 9 ของโลก ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศหรือ GDP มีมูลค่าประมาณ 479.2 ล้านล้านเยน หรือ 4.57 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก รองจากสหรัฐฯ และจีน ตลาดญี่ปุ่นยังมีโอกาสทางการค้าสำหรับผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะในส่วนของ Niche market (ตลาดสินค้าเฉพาะด้าน) เช่น สินค้าสำหรับผู้สูงวัย ทั้งนี้ จำนวนประชากรในวัยผู้สูงอายุ senior citizen มีจำนวนเป็นสัดส่วนร้อยละ 25 ของคนญี่ปุ่น หรือมากกว่า 30 ล้านคน ซึ่งในปัจจุบันนี้ขยายตัวอย่างรวดเร็วและจะมีอัตราส่วนเท่ากับร้อยละ 30 ของประชากรทั้งประเทศในปี 2025 หากคำนวณการใช้เงินของคนกลุ่มนี้เป็นค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้กับสินค้าและบริการแล้ว   ตกปีละ ประมาณ 1 ล้านล้านเยน 

ในการนี้ สถาบันองค์ความรู้ด้านการค้าระหว่างประเทศร่วมกับสำนักพัฒนาการค้าและธุรกิจไลฟ์สไตล์จึงกำหนดจัดสัมมนาเรื่อง “เจาะลึกตลาดญี่ปุ่น : ตลาดศักยภาพตลาดสินค้าผู้สูงอายุ” ในวันอังคารที่ 28 ตุลาคม 2557 โดยได้รับความร่วมมือจากองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น หรือ เจโทร (JETRO) เป็นผู้เชิญผู้เชี่ยวชาญ Mr. Nobuhiro Maeda นักวิจัยจากสถาบันวิจัย Social Improvement and Life Design Research Group of NLI Institute มาเป็นวิทยากรบรรยาย ทั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นการสร้างองค์ความรู้ให้กับผู้ประกอบการไทยในการเตรียมพร้อมเพื่อขยายตลาดสินค้าไทยและรักษาตลาดสินค้าไทยในประเทศญี่ปุ่นโดยมีกลุ่มเป้าหมายคือผู้ประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 

2.  ผู้เข้ารับการเสวนา 

ผู้สมัครเข้าร่วมฟังการสัมมนา มีจำนวน 279 ราย และมาเข้าร่วมสัมมนา จำนวนทั้งสิ้น 181 ราย  (รายชื่อตามเอกสารแนบ) 

3. รายชื่อวิทยากร ดังนี้

       3.1 Mr. Nobuhiro Maeda 

      นักวิจัยจากสถาบันวิจัย Social Improvement and Life Design Research 

      Group of NLI Institute (โดยความร่วมมือกับ JETRO)

        3.2 นางจันทิรา ยิมเรวัต วิวัฒน์รัตน์ 

      ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาการค้าและธุรกิจไลฟ์สไตส์

3.3 คุณฐิติมา อนันต์ศฤงคาร 

      บริษัท Better Arts Group Co., Ltd.

3.4 อุไรพร บุญคำ 

                              บริษัท Vassachol Co., Ltd.




4. สรุปสาระสำคัญของการสัมมนา

ขนาดของตลาด Senior Market ในญี่ปุ่น

ผู้สูงอายุในญี่ปุ่นโดยทั่วไปหมายถึงผู้ที่มีอายุเกิน 65 ปีขึ้นไป ซึ่งปัจจุบันนี้ขยายตัวอย่างรวดเร็วและจะมีอัตราส่วนเท่ากับร้อยละ 30 ของประชากรทั้งประเทศในปี 2025 คำนวณเป็นค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้กับสินค้าและบริการของคนกลุ่มนี้แล้วตกปีละ 1 ล้านล้านเยน และในปี 2030 จะมีผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป 1 คนในประชากร  3 คน และมีผู้มีอายุ 75 ปีขึ้นไป 1 คนในประชากร 5 คน

     

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

สินค้ากลุ่มเป้าหมายที่เกี่ยวข้องแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มสินค้า คือ

- ยาและบริการทางการแพทย์ (Medical service & Medicine)

- พยาบาลและการดูแลผู้สูงอายุ (Nursing care)

- สินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อผู้สูงอายุ (Consumer Goods)

           ทั้งนี้ ในการสัมมนาวิทยากรจะเน้นในเรื่องสินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อผู้สูงอายุเป็นหลัก

สินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อผู้สูงอายุ (Consumer Goods)

ธนาคาร MCB คาดว่า ผู้สูงอายุจะใช้จ่ายเงิน 5 แสนล้านเยนไปกับสินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อผู้สูงอายุ(Consumer Goods) ซึ่งมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 27 นับตั้งแต่ปี 2007 จากการศึกษาของธนาคาร MCB ทราบว่า ผู้สูงอายุต้องการสินค้าที่มีลักษณะดังนี้


- ต้องการสินค้าที่สร้างความสมบูรณ์ในชีวิตแบบที่เรียกว่า "Active Senior"

- ต้องการให้ผู้ผลิตสินค้าและบริการนาเสนอสินค้าและบริการรุ่นใหม่ที่นาไปสู่การมีสุขภาพที่

  แข็งแรงยืนยาว

- ต้องการสังคมแบบที่พวกเขาคุ้นเคยอยู่ก่อนแล้ว

"Active Senior" 

หมายถึง กลุ่มผู้สูงอายุที่อายุระหว่าง 55-69 ปี ที่ยังแข็งแรงไม่มีโรคประจำตัวที่เป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิตประจำวันได้ ทั้งนี้ การเรียกกลุ่มผู้สูงอายุว่า "Active Senior" ทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกดีที่ได้เป็นกลุ่มพิเศษ   ไม่ใช่คนสูงอายุทั่วไป เพราะผู้สูงอายุมักไม่ชอบถูกเรียกว่าชราภาพ



แนวโน้มการตลาดและโอกาสแยกตามธุรกิจ

ธุรกิจบริการที่มีศักยภาพ

  1. ธุรกิจท่องเที่ยว

จุดเด่นของ (Club Tourism)

จุดเด่นที่สำคัญที่สุดของ Club Tourism คือ การจัดทัวร์แยกตาม “หัวข้อ”การแยกตามทัวร์ ในที่นี้หมายถึง “การทำตามหัวข้อนั้น” ไม่ใช่ทัวร์ที่เพื่อ “ไป” เช่น ทัวร์เดิน เที่ยวสถานที่ศักดิ์สิทธิ์            เที่ยวไหว้พระ ทัวร์เสริมสุขภาพ ฯลฯ และยังมีการจัดสัมมนาตามหัวข้อนั้นๆ อีกด้วย

จุดขาย 5 ข้อของ (Club Tourism)

  1. ธุรกิจกีฬาและสถานที่ออกกำลังกาย

เนื่องจากผู้สูงอายุจำนวนมากมีความต้องการที่จะมีสุขภาพดี อายุยืน และป้องกัน (การอ่อนแอลงของสมองเสื่อม) ทำให้ในฟิตเนสมีแต่ผู้สูงอายุสมัครเป็นสมาชิกจำนวนมาก

  1. ธุรกิจร้านสะดวกซื้อ

ร้านสะดวกซื้อได้ปรับตัวเพื่อตอบรับกับกลุ่มผู้บริโภคที่เป็นผู้สูงอายุดังนี้

  1. บริการส่งอาหาร

“บริการส่งอาหาร” ที่คอยช่วยผู้ที่ไปซื้อของลำบาก เนื่องจากอยู่ลำพังหรือไกลจากแหล่งซื้อของ          ไม่สะดวกที่จะเดินทางไป หรือเจ็บป่วย ทั้งนี้ บริการส่งอาหารได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐ

  1. ธุรกิจจัดพิธีศพ

          เนื่องจากมีผู้สูงอายุเป็นจำนวนมาก ทำให้ในอนาคตอัตราการเสียชีวิตจะมีเพิ่มมากขึ้น รวมถึงปัจจุบันเป็นครอบครัวเดี่ยวกันมากขึ้นผู้สูงอายุไม่อยากเป็นภาระของลูกหลาน บางรายได้มีการติดต่อจัดพิธีไว้ล่วงหน้า เป็นต้น 

ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับตลาดผู้สูงอายุ

 - การคิดว่าผู้สูงอายุจะต้องการอะไรเป็นพิเศษ (มีอคติ) เป็นสิ่งที่ไม่ดี

 - โดยปกติแล้ว ไม่ใช่ว่าพอกลายเป็นผู้สูงอายุ (64 ⇒ 65 ปี) แล้วจะเปลี่ยนความชอบ เปลี่ยนวิธีการบริโภคโดยทันที 

 - ต่อให้ร่างกายแก่ขึ้น แต่หัวใจ (ภายใน) ยังไม่แก่ ในการกลับกัน จะแสดงความเป็นตัวของตัวเองมากขึ้น

 - ห้ามไปตีตราว่าเป็นผู้สูงอายุ

 - แต่ในการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นตามวัย จะเกิดความต้องการพิเศษของวัยสูงอายุ


4. ข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะ

4.1 จากการตอบแบบประเมินผลของผู้เข้ารับการเสวนาจำนวน 109 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 60 %      ของผู้เข้ารับฟังการเสวนาในครั้งนี้ได้ผลคุ้มค่าร้อยละ 96.3 

4.2 ผู้เข้ารับฟังการเสวนาเห็นว่าการเสวนาในครั้งนี้ได้ทำให้ได้ทราบถึงข้อมูลอย่างละเอียดและเป็นข้อมูลเชิงลึกที่สามารถนำไปใช้การบุกตลาดผู้สูงอายุในประเทศญี่ปุ่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

4.3 ข้อเสนอแนะจากผู้เข้ารับฟังการเสวนา 

       - อยากให้กรมฯ พิจารณาเชิญผู้เชี่ยวชาญในลักษณะเดียวกันนี้มาบรรยายอย่างต่อเนื่อง

 - อยากให้มีการดำเนินโครงการอย่างนี้ในประเทศอื่นๆ อีกด้วย เช่น ยุโรป, อเมริกา และอาเซียน 

          -------------------------------------------------------------

กลุ่มงานสัมมนาและฝึกอบรม

สถาบันองค์ความรู้ด้านการค้าระหว่างประเทศ

พฤศจิกายน 2557


author

สำนักส่งเสริมการค้าสินค้าไลฟ์สไตล์

Department of International Trade Promotion